2005–2026 “DOST” ödülü sahipleri listesi için tıklayınız (PDF).

Özgeçmiş için bakınız.

Davetiye ve Program için tıklayınız.

Prof. Dr. Gholamreza Aavani, 1943 yılının Şubat ayında, İran’ın Semnan şehrinde, 7 kardeşten biri olarak geniş bir ailenin içine doğdu. Babası Zeynelabidin, Semnan Çarşısı’nda bir halı tüccarı ve kalan zamanını nar ve üzüm yetiştirmekle geçiren yarı-zamanlı bir çiftçiydi. Annesi Kokab, ailesiyle ilgilenen ve boş zamanlarında halı dokuyan bir ev hanımıydı. Etrafı çölle çevrili, nazik ama kavi insanlarıyla bilinen Semnan’da büyümek, Profesör Aavani’nin hayata bakışını derinden etkilemiş ve ona kanaatkâr olma faziletini öğretmiştir.

İlk öğretmenlerinden biri olan amcası Dayi Molla Alireza, genç Gholamreza’yı Sa’di’nin Gülistan’ı gibi klasik Fars edebiyatının örnekleriyle tanıştırdı ve ona Arapça öğretti. İlk, orta ve lise öğrenimini Semnan’da tamamlayabilmesi onun için şanstı; zira burada aldığı eğitim esnasında, kendisine kalıcı bir ilim hevesi aşılayan, kendini işine adamış eğitimciler tarafından yetiştirildi. Anne ve babası, kız çocukların eğitiminin genellikle göz ardı edildiği bir dönemde, yalnızca Gholamreza için değil, aynı zamanda kız kardeşleri adına da eğitime son derece önem veren ve mütevazı maddi koşullarının, çocuklarının eğitimini engellemesine izin vermeyen insanlardı. Kız kardeşleri, hukuk ve felsefe eğitimlerine devam etti. Gholamreza da ailesinin desteğiyle, o dönemde resmi anlamda İngilizce eğitimi veren okullar bulunmamasına rağmen, Semnan’da İngilizce öğrenmeye başladı ve bir sözlük ve eline geçirdiği gazete küpürlerinin yardımıyla kendi kendine İngilizcesini ilerletti. Azmi ve akademik başarıları, ona Beyrut Amerikan Üniversitesinin kapılarını açan prestijli bir devlet bursu kazandırdı.

Beyrut Amerikan Üniversitesindeki yılları, Gholamreza’nın hayatındaki dönüm noktalarından biri oldu ve burada Batı felsefesine ciddi bir ilgi duymaya başladı. Seyyid Hüseyin Nasr ile ilk kez orada tanıştı. Nasr’ın, Gholamreza üzerindeki etkisi, onun özellikle İslam felsefesi, bilhassa da İbn Sina ve Sühreverdi-yi Maktûl’ün eserleri ve İslam tasavvufuna ilgi duyması yönünde verdiği ilham açısından önemliydi.

Gholamreza, Beyrut’taki tahsilini tamamlamasının ardından felsefe eğitimine devam etmek maksadıyla Tahran Üniversitesi Felsefe Bölümü’ne girdi. Orada, Nasr ile Fardid gibi diğer önde gelen felsefecilerin gözetiminde çalışmalarını yürüttü. Felsefe doktorasını 1975 yılında tamamlayarak Yardımcı Doçent ünvanını aldı; daha sonra da Shahid Beheshti Üniversitesi’nde Felsefe Profesörü oldu. Üniversitede eğitim verdiği yıllarda, başta Platon ve Aristoteles olmak üzere Antik Yunan felsefesi, Sanat Felsefesi ve İslam Felsefesi konularına odaklandı.

1985 yılında, sonraki yıllarda İran Felsefe Enstitüsü olarak anılan ve 1974 yılında Seyyid Hüseyin Nasr tarafından kurulmuş olan İran Felsefe Akademisi Başkanlığı görevine atandı. Enstitü, Profesör Aavani’nin öncülüğünde Orta Doğu’da İslam ve Batı felsefesi alanında önde gelen merkezlerden biri haline geldi. Enstitünün amaçları arasında mantık, zihin felsefesi, İslam felsefesi ve karşılaştırmalı felsefe gibi felsefenin farklı dalları kapsamında bir araştırma merkezi olmak ve başta İbn Sina’nın eserleri olmak üzere, erken dönem İslâmî yazma eserlerin editörlüğü gibi konularda yatırım sağlamak yer alıyordu. İran Felsefe Enstitüsü, ilgililerine doktora düzeyinde bir lisanüstü programı ve farklı araştırma imkânları sağlamanın yanı sıra, felsefî bilgiyi teşvik amacıyla çeşitli uluslararası etkinliklere ev sahipliği yapmış ve halka ücretsiz derslerin ulaştırılmasına ön ayak olmuştur.

Profesör Aavani, 2006 yılından bu yana İran Bilimler Akademisinin bir üyesidir. İçerisinde, Kazakistan’daki Farabi Üniversitesinin kendisine tevdi ettiği Seçkin İlim Madalyası (2023) ile İran Bilimler Akademisinin verdiği Seçkin Bilimler Madalyası olmak üzere birçok uluslararası pretijli ödüle layık görülmüştür. 2008’den beri Uluslararası Felsefe Dernekleri Federasyonu (FISP) Yönetim Kurulunda görev yapmaktadır. 2009 yılında, yine FISP bünyesinde yer alan Uluslararası İslam Felsefesi Derneğini kurmuştur. Profesör Aavani ayrıca, Pekin’deki İleri Beşeri Araştırmalar Enstitüsünde (IAHS) misafir öğretim üyesi olarak görev yapmıştır. Önemli eserleri arasında “Rumi: Felsefi Bir Çalışma” ve “Hikmetin Görkemi: Batı Felsefesi ile Eleştirel bir Etkileşim” adlı eserleri bulunmaktadır.

Profesör Aavani, desteği ve sevgisiyle bütün bu başarıları mümkün kılan eşi Parvaneh Hanım’a minnettardır. Çiftin, babalarından felsefe merakını miras alan Latifeh ve Nariman isminde iki çocuğu bulunmaktadır. Latifeh, hukuk felsefesi alanında uzmanlaşırken, Nariman Hint ve İslam felsefelerinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi hususunda çalışmalarını yürütmektedir.

Davetiye ve Program için tıklayınız.

Davetiye ve Program için tıklayınız.

Davetiye ve Program için tıklayınız.

Babası Seyyid Veliyullah Nasr, kraliyet  ailesine  doktorluk hizmetinin yanısıra bir müddet eğitim sistemine riyâset ederek İran  eğitim sisteminin modern  bir çizgiye  dönüştürülmesine katkı sağlar. Ayrıca 1906 parlamentosunda  anayasa hazırlanmasında da etkili olur.

Zamanın tek kız enstitüsünden mezun olarak İran’ın ilk modern eğitimli kadınları arasında yer alan Nasr’ın annesi Eşref Hanım’ın ailesi ise İran’ın önemli âlimlerinin mensup olduğu Tabâtabâî’lerden gelmektedir.

Ailesinin entelektüel çevresi nedeniyle oldukça renkli bir çocukluk geçiren Seyyid Hüseyin Nasr; Firdevsî, Nizâmî, Sâdî, Mevlânâ ve Hâfız gibi şahsiyetler ve onların eserleriyle çok küçük yaşlarda tanışır. 1945 yılında ailesinin kararıyla eğitimini tamamlamak üzere Amerika Birleşik Devletleri’ne gider. New Jersey Eyaletinde, Hightstown Peddie School da eğitimine başlayan Nasr, kısa bir süre sonra babasını kaybeder. 1950 yılında en başarılı öğrencilere verilen “Şeref” payesiyle mezun olur. Aynı yıl The Massachusetts Institute of Technology / M.I.T.’ye burslu olarak kabul edilir ve Boston’a taşınır. M.I.T’in fizik bölümünde okurken ileri düzey matematik üzerine de çalışan Nasr, İtalyan felsefeci ve bilim tarihçisi “Giorgio Santillana”nın derslerine devam ederek bilim ve felsefe üzerine çalışır. Bitirme tezi için Harvard’a geçen ve tezini jeoloji ve jeofizik alanında tamamlayan Nasr, kristolografi ve oşinografi alanında çalışmalar yürütür. Giorgio de Santillana’dan ve derslerinden çok etkilenerek, bilim tarihi bölümüne geçer  “Islamic Conception of Nature” / İslamiyet’in Tabiat Anlayışı’nı” tez konusu olarak seçer. 1953 yılından itibaren Harvard’da Richard N. Frye’nın asistanı olarak ders vermeye başlar. Tezini “Conceptions of Nature in Islamic Thought” / İslam Düşüncesinde Tabiata Dair Görüşler ismiyle tamamlar.

Harvard’dan öğretim üyeliği teklifi almasına rağmen 1958’de İran’a dönmeye karar veren Nasr, Tahran Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Kütüphanesinde yöneticilik, yine aynı üniversitede dekanlık (1968-1972) ve rektör yardımcılığı görevlerinde bulunur.

1972 yılında Aryamehr Bilim ve Teknik Üniversitesi rektörlüğüne atanır ve 1975 yılında rahatsızlanana kadar rektörlük görevini yürütür. 1973 yılında Imperial Iranian Academy of Philosphy’ye seçilir. Daha sonra başkanlığına getirildiği bu Akademide, doktora seviyesinde öğrenci yetiştirme, seminer, konferans, dergi ve kitap çalışmalarını yürütür. Akademi çalışmaları uluslararası nitelik kazanınca, 10 yıllığına Fedaration International des Societes Philosophiques’in yönetim komitesine seçilir. Bu çalışmaların yanı sıra İran, Pakistan ve Türkiye tarafından oluşturulan Regional Council for Development isimli Büyük Kültür Enstitüsü’nün de başkanlığını yapar ve sık sık Türkiye’ye seyahat eder. 1962 ve 1965 yıllarında Harvard Üniversitesi’nde misafir profesör, 1964-65 yıllarında da Beyrut Amerikan Üniversitesi İslam Araştırmaları bölümünde bulunan Ağa Han kürsüsünde profesör olarak görev yapar.

1958’den 1979 İran Devrimi’ne kadar yoğun bir tempoda çalışan Nasr seminerler, konferanslar, televizyon programları yürütmekle birlikte pek çok akademik kurulda da görev alır. Ağırlıklı olarak Farsça ve İngilizce, bazen de Arapça ve Fransızca pek çok makale ve kitap kaleme alır. Kendisi gibi tanunmış bir ailenin kızı olan, eğitimini Amerika ve İngiltere’de tamamlayan Suzan Danişverî ile evlenen Nasr’ın, bu evlilikten Seyyid Veli Rıza ile Leyli adında iki çocuğu olur.

Seyyid Hüseyin Nasr, Tokyo’da açılan İran Sanatları Sergisi’nde ülkesini temsil etmek amacıyla Londra’da bulunduğu sırada İran Devrimi’nin başladığı haberini alır. Bir süre Londra’da kaldıktan sonra Utah Üniversitesi Ortadoğu Merkezi’nde göreve başlar (Mart 1979). Daha sonra Temple Üniversitesinin teklifini kabul eder ve Philadelphia’ya yerleşir.

Nasr ilmi kariyeri boyunca din-bilim ilişkileri, bilim felsefesi ve İslam bilimi üzerine önemli çalışmalara imza atar. Edinburgh Üniversitesi’nde 1981 yılında verdiği Gifford seminerleri, aynı yıl Knowledge and the Sacred ismiyle kitap olarak basılır. İskoçya’nın Glasgow kentinde düzenlenen bu konferanslar bir düşünür için büyük bir onur olarak görülmektedir. 1999 yılında Templeton Religion and Science Course ödülünü alan ilk Müslüman bilim adamı olan Nasr’ın birtakım çalışmalarını içeren ve bilim anlayışını konu edinen bir edisyon eser Yaşayan Filozoflar Serisi Kitaplığında [The Library of Living Philosophers Series] yayınlanır. Nasr genellikle din ve bilim, özelde ise İslam ve bilim arasındaki ilişki üzerine bir dizi kitap ve makaleler yazar. 1964 yılında An Introduction to Islamic Cosmological Doctrines (İslam Kozmoloji Öğretilerine Giriş) ismiyle yayınladığı doktora tezi İslam kozmolojisi alanında yazılmış ilk eserlerden birisidir.

1968 yılında yayınlanan Science and Civilization in Islam isimli eseri “İslam Bilimi” kavramını gündeme taşır. İslam’ın dünya görüşü içerisinde bilimin anlamını tartışan Nasr, tıp, astronomi, matematik, cebir, kimya, fizik, coğrafya ve tabiat bilgisi gibi alanlarda İslam bilim geleneğinin başarılarını analiz eder. Bu eser birincil kaynaklara dayanmakta olup İslam medeniyetinde bilimin konumuna dair yazılmış önemli bir muhtasar eser olma vasfını korumaktadır.

William Chittick ile üç cilt olarak derlediği An Annotated Bibliography of Islamic Science [Açıklamalı İslam Bilimi Bibliyografyası], İslam bilim tarihi üzerine Batı dillerinde yazılmış eserlerin geniş bir tahlilini sunar.

1976 yılında basılan Islamic Science: An Illustrated Study Nasr’ın İslam bilimi alanındaki en önemli çalışmasıdır. Bu çalışma İslam bilimini, onun felsefi önermelerini, tarihini ve gelişimini görsel malzemeler, resimler ve diyagramlar kullanarak ortaya koyan önemli çalışmalardan birisidir. Nasr bunların yanında İslam ve bilim arasındaki ilişkiyi 1981 yılında yayınlanan Islamic
Life and Thought, 1993 yılında yayınlanan The Young Muslim’s Guide to the Modern World ve 1994 yılında yayınlanan The Islamic Intellectual History in Persia isimli çalışmalarında da tartışır.

Nasr ayrıca din, bilim ve çevre krizi arasındaki ilişki konusunda önde gelen
isimlerden birisidir. The Encounter of Man and Nature: The Spiritual Crisis of Modern Man 1968’de yayınlandığında, çevre krizinin tahripkâr sonuçlarını tahmin eden ilk çalışmalardan biri olur. Bu çalışma modern bilim ve teknoloji tarafından gasp edilmesi ve ele geçirilmesi gereken etkisiz bir unsur olarak kavranan modern tabiat kavramının felsefi bir eleştirisidir.

Gelenekselci Ekol’ün önemli bir ismi olarak Nasr, bilim ile hem maddi hem de manevi bağlamda ilgilenir. Bu açıdan 1981 yılında yayınladığı Knowledge and the Sacred ve 1993 yılında yayınladığı The Need for a Sacred Science çalışmalarında metafizik çatısı altında fizik ile aklî ve naklî ilimlerin iç içeliğini vurgulayarak bir ‘kutsal bilim’ [scientia sacra] ihyasına odaklanır.

1984 yılından beri çalışmalarını George Washington Üniversitesi İslam Kürsüsünde sürdüren Nasr; irfân dairesi içinde Din, Felsefe, Tasavvuf,  Bilim Felsefesi ve Tarihi, Mukayeseli Dinler, İslam Sanatı, Gelenek gibi sahalarda elliyi aşkın kitabı, yüzlerce makalesinin yanı sıra yüksek-lisans ve doktora tezlerine danışmanlık yapmak suretiyle yetiştirdiği talebeleriyle çağımızın en önemli Müslüman ilim adamlarından birisi sayılmaktadır. Ülkemizde yapılan lisansüstü pek çok çalışmaya kaynaklık etmiş ve esin kaynağı olmuştur.

Kendilerinin çalışmalarını yakından tanıyanlar “İster bilim felsefesine yönelik çalışmalarında, ister İslam felsefesine yönelik çalışmalarında olsun, değişik disiplinler üzerine kullandığı ortak perspektifin hep ‘sûfî bakış açısı’ olması bağlamında çağdaş bir Molla Sadra veya Sühreverdî ile karşı karşıya olduğumuzu” söylerler. Nasr, düşünce sistematiği üzerine yaptığı çalışmalar hakkında şu değerlendirmede bulunur:“Tasavvufun benim hayatımda hem felsefî olarak ve hem de mânevî olarak oynadığı rol bilinmeden benim düşüncelerim anlaşılamaz.”

Nasr kendisini felsefî olarak “ortaçağcı” olarak tanımlayan eleştirel görüşlere karşı “her ne kadar ortaçağ filozoflarını modern filozoflara tercih ederse de kendisini bir zaman dilimine hapseden bu tanımdan ziyade “Tradisyonalist” olarak tanımlamasının daha doğru olacağını söyler ve Felsefe anlayışının ananevî bir şekilde “hikmet” ve “irfân” esaslı olması gerektiğine vurgu yapar.

İslâm Sanatı alanında da pek çok eserin editörlüğünü, danışmanlığını yapan ve bu alanda da yeni bir “okuma” sunan isimlerden biri olan Seyid Hüseyin Nasr’a göre, “İslâm Sanatı Vahyin ruhunun dünyevî billurlaşması olduğu kadar aynı zamanda semavî hakîkatlerin yeryüzündeki bir yansımasıdır, bu öyle bir yansımadır ki, Müslüman bunun yardımı ile dünyevî çevresinden öteye, bizzat İlahî Hazret’e, yani bu sanatın başı ve sonu olan Hakk’a yolculuğa çıkar.

Seyyid Hüseyin Nasr, “Fikrî olarak seyahat ettiğim bir yerde eğer İlâhî Hakikat’te kökü olan bir felsefe bulduysam, orada kendimi evde hissettim. Çok geçmeden idrak ettim ki, hangi biçimde tecelli ettiyse etsin ya da hangi dilde “Ben” dediyse desin, ‘İlâhî’ her nerede bulunuyorsa orası benim manevî yurdumdur” diyor. Tanrı’yı bilmenin en yüksek seviyesini ise Nasr şöyle ifade etmektedir: “İslam’daki iman ifadesi olan “Lâ İlâhe illâllah” Allah’tan başka ilâh bulunmadığı anlamına gelir. Her insan bu mukaddes ibareyi kendi bilinç ve kavrama seviyesine göre anlar. Fakat en yüksek seviyedeki anlamı İlâhî Hakikat’ten başka bir hakikat bulunmadığıdır. Yolun sonunda anlıyoruz ki, biz yokuz, dünya yok, sadece Tanrı var ve diğer şeyler bu tek ebedî Hakikat’in tezahürlerinden başka bir şey değil…”

• 27 Mart 1946’da Beyrut’ta doğdu.
• Muhasebecilik alanında doktora derecesine sahip, ve Lübnan Üniversitesi ve İslam-i Üniversitesinde Muhasebecilik ve Vergi Hocası olan Dr. Hassan Sharaf al-Din ile evli .
• Çocukları: Yargıç Rima, Dr. Rana, Dr. Nadin, Tala ve Muhammed ömer.

Eğitim

• – İlk ve Ortaokul (Man-i Davud-i Okulu) ilk iki yıl, ardından 3 yıl süre ile İslam Hedefler (Khadija al-Kubra)da ve Raml Zeydani Kız Okulu’nda ilk ve orta eğitimini tamamladı ve ilk (sertifika) ve orta (Bröve) sertifikalarını aldı.

• Hassan Kuyu’daki “Öğretmenler Evi” ne katıldı ve eğitimi sırasında 1964’te birinci ve ikinci bölümlerde iki lise tamamlama dereceleri aldı.

• Felsefe Lisansı, Lübnan Üniversitesi, Sanat ve İnsan Bilimleri Fakültesi, 1968 – 1969.
• Felsefe Yüksek Lisans Diploması, Saint Joseph Üniversitesi, 1973.
• İslam felsefesinde devlet doktora derecesi, Saint Joseph Üniversitesi, 1977.

Akademik kariyer ve deneyimler:

• Dandara Eğitim Merkezi Kurucusu.
• Nisan,2007 – Nisan, Lübnan Üniversitesi Edebiyat, insani ve Sosyal Bilimler Yüksek Lisans Enstitüsünün Dekanı.
• 2000 yılından ve bugüne kadar , Saint Joseph Üniversitesi (SJÜ) Beyrut – Doğu Edebiyatı Enstitüsü ve Dini Bilimleri Enstitü’nde Sufi Bilimler ve İslam Felsefesi Öğretim üyesi.
• 1978 – 2010. Yüksek öğrenim yaptım (öğretim üyesi rütbesiyle). Lübnan Üniversitesi, Sanat ve İnsan Bilimleri Fakültesi, Felsefe Bölümü.
• 1996 – 2002 ve 2013 – bugüne kadar, Sufizm ve Sufi tarikatları konusunda öğretim görevlisi, Yüksek İslami Araştırmalar Enstitüsü, El-Makasid, Beyrut.
• 1998-1999 Lübnan Üniversitesi Bilimsel Konseyde üye oldu.
• 1998 – 1999, Beyrut UNESCO Yüksek Milli Komitesi üyesi.
• 1993-1998, Lübnan Üniversitesi, Edebiyat ve İnsani Bilimler Fakültesi, Felsefe Bölüm Başkanı.
• 1997, Eğitim Araştırma ve Geliştirme Merkezi olan “Felsefe ve Medeniyetler” konulu yeni müfredat komitesine katıldım ve aynı konu için ders kitabının yazımına katıldı.
• 1973-1978: Lübnan Üniversitesi Hukuk Fakültesi yönetim Başkanı.
• 1964-1973, Lübnan devlet ilkokullarında eğitim verdi.

Kültür merkezleri ve dernekler:

• El-denderavi Aile Evi , Beyrut, Corniche Al Mazraa de yer alan “Dandara Kültür Merkezi” başkanı.
• Lübnan Felsefe Topluluğu’nun Yönetim Kurulu Üyesi ve Arap Halkla İlişkiler Sekreteri.
• Genel merkezi: Din Bilimleri Fakültesi, İnsan Bilimleri Kampüsü, Saint Joseph Üniversitesi, Beyrut olan Gladic mutabakat Derneği’nin (Hristiyan-İslami Diyalog için Lübnan Dostluk Buluşması) kurucu üyesi.
• Akademik danışman ve “wake” (Mohamed dimaşkiiye Kültür Merkezi) Derneği yönetim kurulu üyesi, Beyrut.

Aldığı Ödüller:

1. “çevirmen” ödülü, 9 Mart 2013 tarihinde Büyük hoca Mohiuddin Ibn Arabi’deki çalışmaları nedeniyle İspanya’da MIAS LATINA – İSPANYA tarafından verildi.
2. 15 Mart 2013’te Lübnan ve Arap dünyasındaki kültürel figürleri onurlandırma programı kapsamında Antelias ‘taki kültürel hareketten dolayı onur ödülü.
3. Fez Tasavvuf Kültürü Festivalinde onur ödülü , 12 – 19 Nisan 2014 tarihleri arasında sekizinci oturum ve festivalin başlığı olan: “İbn Arabi’nin adımların takibinde” (onurlandırma 13 Nisan’da idi).

Yayınlanmış kitaplar:

1. Sufi Sözlüğü [kelimenin sınırları içindeki bilgelik], Dandara Araştırma Vakfı, Beyrut 1981.
2. Israa to the Prisoner Place, yazan Ibn Arabi, [inceleme ve sunum] Dandara Araştırma Vakfı, Beyrut 1988.
3. İbn Arabi ve Yeni Bir Dilin Doğuşu, Dandara Eğitim Vakfı, Beyrut, 1991.
4. Al-Wasil’in Dönüşü, Dandara Araştırma Vakfı, Beyrut 1994.
5. Kutsal gizem sahneleri ve ilahi ışıkların İbn Arabi tarafından okunması [İspanyolcaya inceleme ve tercüme], Murcia Üniversitesi yayınları 1996. [Dr. Pablo Benito].
6. Abu Al-Ala Al-Maari, Şiir Denizi ve Halk Ülkesi Arasında, Lübnan Düşünce Evi, Beyrut, 2003.
7. Taj Al-Arifin, Al-Junaid Al-Baghdadi, The Complete Works, Dar Al-Shorouk, Mısır, 2004.
8. Yirmi birinci yüzyılda din biliminin yeniden canlanması, Gazali ansiklopedisinin yeniden yazılması, Din Bilimleri Revival of the Revival of Religion, Dar Al-Shorouk, Mısır, 2004. Bu kitaptan alıntılar İngilizceye çevrilmiştir:

9. Yazma ve Yazmanın Yaratıcılığı Yaratıcılık, Göze Bir Göz .. Abd al-Kerim al-Jaili’nin Ayniyyah olarak bilinen şiiri üzerine Çağdaş Bir Yorum, Dar Al-Buraq, Beyrut, 2004.
10. Altı Ajam kızı Al-Nafees Al-Baghdadia’nın sır sahnelerinin açıklaması, Şam, Fransız Enstitüsü, 2004, [Dr. Bakri Alaa Eldin].
11. Beyaz Belgenin Yankıları, Beyaz Belge, Birinci Kitap: Genesis ve Varlık, 2006. Dandarawi ailesini tanıtan bir kitaptır. Beyrut’taki Dar Al Buraq’tan ve Paris’teki Al Sharq Kütüphanesinden istenir.
12. Kadın, Tasavvuf ve Yaşam, Kanz Publishers, Lübnan, ilk baskı 2017.
13. Al-Muwatta fi al-ilm al-makarim al-morhal, “Teori ve pratik arasında Soylu Ahlak Bilimi – yeni bir İslam bilimi oluşturma” ansiklopedisi içinde, (18 cilt)

WordPress Photo Gallery Plugin

Michel Chodkiewicz, 1929 yılında, Paris’te, 6 çocuklu bir ailede dünyaya gelir. Babası sulh hâkimidir.

Eğitiminin çoğunu Paris’te tamamlar ve üniversiteden mezun olduktan sonra seyahat etmeye başlar. 1951’de İtalyan asıllı olan şimdiki eşi ile dünya evine girer. Bir yandan çalışıp ailesine bakarken bir yandan da kendi çabalarıyla Arapça öğrenir.

1956 yılında Fransa’nın ünlü yayınevi Seuil Yayınları’nda çalışmaya başlar. 1965’de Seuil Yayınları’nın bir iştiraki olan Bilimsel Yayınlar Topluluğu’nun yönetimine getirilir. 1970’de popüler bilim dergisi alanında La Recherche ve 1978’de de L’Histoire tarih dergilerini yayın hayatına kazandırır. 1977’de Seuil’ün genel müdür yardımcısı, 1979 yılında da yönetim kurulu başkanı olur. 1979’dan, emekli olduğu 1989 yılına kadar aynı yayınevinde genel müdür olarak görev yapar. Seul ile bağını emekli olduktan sonra da 2001 yılına kadar devam ettirir.

Michel Chodkiewicz’in İtalyan asıllı eşinden 8 çocuğu, 22 torunu ve 17 torun çocuğu vardır.

İbnü’l-Arabî ile tanışması, İspanyol araştırmacı Asín Palacios’un tercüme ettiği eserleri sayesinde olur. Ekberî vârislere bir örnek dediği, Romen asıllı bir Şâzelî şeyhi olan Michel Valsan, İbnü’l-Arabî’nin öğretilerini anlamasına yardımcı olur. Bu çalışmalar onda derin bir Allah ve Peygamber aşkı doğurur.

Mağrip’e yaptığı ilk seyahatten itibaren Müslüman toplumla temas eden Michel Chodkiewicz bu araştırmalarını Mısır, Türkiye, Endonezya gibi ülkelere yaptığı seyahatlerle derinleştirir. Bu seyahatler kendisine tasavvufu keşfetme fırsatı sunar. Şeyhü’l Ekber’in öğretisi ve onunla kurduğu özel ilişki sayesinde Müslüman olur.

Editör olarak devam eden profesyonel yaşatısına paralel olarak, Futûhât-ı Mekkiyye ve Fusûsu’l Hikem üzerine kişisel çalışmalar yapar. Klasik akademik çerçevenin dışında yapmış olduğu bu çalışmalardan dolayı, 1982 yılında, sosyal bilimler alanında faaliyet gösteren, l’Ecole des Hautes Etudes’de, tasavvuf üzerine yapılan seminerlerden sorumlu olur. Emekli olduktan sonra L’Ecole des Hautes Etudes’e direktör olarak atanır.

Michel Chodkiewicz’e göre “Tasavvuf, arkaik Yunanca’nın şifresinin çözülmesi ya da Osiris Kültünün tekrar inşaası değildir! Tasavvuf yaşamaktadır. Binaenaleyh, sadece elyazmalarını bir odaya kapanıp çözmek bu çalışma için kâfi değildir. Tasavvufun kaynağını Kur’an’da aramak gereklidir: Başka bir deyişle, Tasavvuf müslümandır ve hariçten nakledilmiş bir inançlar karışımı değildir.”

Michel Chodkiewicz’in başlıca çalışma alanları, İbnü’l-Arabî doktrini ve Müslüman toplumlarda veliliğin tarihidir. Bu alanda yapılan çalışmaların eksikliğinden dolayı, metodoloji konusundaki sorunları çözebilmeyi ana amacı haline getirmiştir.

1994 yılında “Müslüman Arap toplumlarında Veliliğin Tarihi” konulu bir sempozyuma liderlik eder. Avrupa, bu sempozyumda velâyet tarihinin ve özellikle İslâmî geleneğin ifadesinin zirvesi olan İbnü’l-Arabî’nin eserlerinin ilk kez sentezlenerek ele alınışına şâhid olur.

1996’da, alanında tanınmış Maghreb Horizons/Mağrip Ufukları dergisinin kendisine ithaf ettiği sayısına velâyet başlığını atar. Bu sayı, tasavvuf alanındaki en önemli akademik uzmanların ve öğrencilerinin Michel Chodkiewicz’e gösterdikleri saygıya ve üstâdın çalışmalarının etkilerine şâhitlik eder.

Michel Chodkiewicz’in özellikle İbnü’l-Arabî Hazretlerinin entelektüel ve mânevî mirasına katkısı büyüktür. Kur’an ve Peygamber modelinin, Ekberî doktrinde başından beri sahip oldukları merkezî rollerinin gerçek boyutlarıyla gündeme gelmesini sağlamıştır: Ona göre Şeyhü’l Ekber’in öğretisi bir teori değildir, eserlerinde bulunan aslî kavramların her biri hem İbnü’l-Arabî hem de sözkonusu ettiği diğer şeyhler tarafından bizzat tecrübe edilmiş olgulardır. Bu nüfuz edici zenginlik Chodkiewicz’in Ekberî külliyatın sentezi ve tasnifindeki büyük çabalarına da yansımıştır. Böylece Michel Chodkiewicz tarafından önerilen model, velâyetin tipleri, şekilleri ve fonksiyonları açısından en karmaşık taraflarını aydınlatmaya vesîle olmuştur.

Michel Chodkiewicz’e göre İbnü’l-Arabî doktrini sadece Kur’ân’a dayalı bir düşünce değildir ; onunla ayrıştırılamayacak kadar içiçedir. Çalışmaları İbnü’l-Arabî metinlerinin yapısının Kur’ân’ın yapısına göre belirlendiğini ortaya koymuştur.

Chodkiewicz der ki: “İbnü’l-Arabî’nin eserlerinin, muhtevâ ve hatta yapı itibarıyla, tertibi ve düzeni ile ancak Kur’ân’a atıfla anlaşılabileceğin(i gösterdiğim)e inanıyorum. Binaenaleyh, öncesinde Kur’an ilmine derinlemesine vâkıf olmayan birinin bu eserleri anlaması mümkün değildir. İbnü’l-Arabî’nin muhatabı olan okuyucu, bir ya da iki kelime ile, İbnü’l-Arabî alenen belirtmese dahi söz konusu metindeki düşüncenin kaynağının bulunduğu âyet ya da sûreye yaptığı atıfı anlayabilecektir.”

İbnü’l-Arabî, eserlerinde kullandığı kaynakları için “Sohbetlerimizde ve yazılarımızda söylediğimiz her şey Kur’an ve hazinelerinden kaynaklanmaktadır” der. Bundan ilham alarak Sahilsiz Bir Umman ismini verdiği ve okuyucuyu Kur’ân-ı Kerim’in icazına hayrette bırakarak şaşırttığı, aynı zamanda İbnü’l-Arabî’ye ve onun düşünce sistemine doğru uzun bir yolculuğa çıkardığı kitabında şöyle der: “İbn Manzûr, meşhur Lisânu’l-Arab’ının önsözünde, bu sözlüğü yazmaktaki maksadının ‘tıpkı kavmi kendisiyle alay ederken Hz. Nuh’un gemisini inşa etmesi gibi’ Hz. Peygamber’in lisanının bütün kelimelerini biraraya toplamak olduğunu açıklar. İbnü’l-Arabî’nin yaptığı da bir mânâda yine böyle bir gemi inşa etmektir.”

“Hayret içinde sahilsiz bir umman ve ummansız bir sahil gördüm.”der İbnü’l-Arabî. Burada ‘sahilsiz umman’ ve ‘ummansız sahil’ imgelerinin bizzat Kur’ân’a işaret ediyor olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır. Zira Şeyh-i Ekber, eserinin başka yerlerinde Kur’ân’ın ‘sahilsiz bir umman’ olduğunu söylemektedir. İlâhî hitabın lafzı, onda dâimî bir vahyedilişken göremeyenler nazarında ise sadece ‘ummansız bir sahil’dir. Ancak kuvvetli bir nefese sahip olup ona dalanlar için sınırsız ve tüketilemezdir. İlâhî hitabın aynı anda her iki özelliği de taşıdığı iyi anlaşılmalıdır. ‘Sahil’ (zâhirî mânâ ve bu zâhirî mânânın îman ve ameller için çizdiği sınırlar) asla kaybolmaz, şerîat bu dünyada daima geçerli kalır ve insanın kemâle ulaşması da ancak onun içinde ve onunla mümkündür.”

“Peygamberî modelin yokluğunda İslâm’da velâyetin düşünülmesi imkânsızdır. Tanrı’dan başkasına ait olmayan velâyet, ‘en güzel örnek’ olan Peygamber ölçüsünde insana kapılarını açmıştır. Dahası, tek mükemmel varlık olan Hz. Muhammed (s.a.s.), yaratıldığı şeyin ne olduğunu fiilî olarak tam idrak eden tek kişidir. Mânevî hayatın tüm amacı bu mükemmelliğe ulaşmak olduğuna göre velâyetin amacı Peygamber velâyetine katılmaktan başka bir şey olamaz.”

Michel Chodkiewicz’in çok sayıda makalesi ve kitapları yayınlanmış ve İngilizce, Arapça, Türkçe gibi birçok dile çevrilmiştir.

İbnü’l-Arabî’nin düşüncesinin keşfi ve derinleştirilmesi üzerine, gerek doğrudan, gerek analizler vasıtasıyla, gerek yorumlar ve tercüme edilmiş metinlerin sunumlarıyla, gerek bir örneği Abdülkâdir el-Cezâirî üzerine olmak üzere, diğer eserlerin etüdü halinde beş eser neşretmiştir (Evliyaların Mührü, Sahilsiz Bir Umman…) Michel Chodkiewicz’in kimi zaman nesiller, hatta yüzyıllar boyunca tekrarlanmış önyargıları ortadan kaldıran, kimi zaman okuyucunun “deneysel” olarak nitelendirebileceği, metinlerle samimi etkileşimi sonucunda ulaştığı, şahsî buluşlarından faydalanmaya davet eden birçok özel yönü vardır.

Michel Chodkiewicz, ilmî yetkinlik ve titizliğinin yanı sıra, insan ilişkilerinde hilmi ve sevecen tavrıyla dikkat çekmiştir. Öğrenci veya meslekdaşlarının hiçbir sorusunu cevapsız bırakmamış, herkes onda bahsettiği değerler bütününü sadece açıklamakla kalmayıp bu prensipleri hayata geçirme çabası içinde olan birinin uyandırabileceği derin hissiyatı tatmıştır.

WordPress Photo Gallery Plugin

Seyyid Muhammed Nakib el-Attas, 1931 yılında Endonezya’nın Bogor şehrinde, üç erkek kardeşin ortancası olarak dünyaya gelir. Soyu Hz. Hüseyin Efendimize dayanan El-Attas’ın, baba tarafından dedesi Seyyid Abdullah bin Muhsin bin Muhammad al-Attas, etkisi Endonezya’dan Arabistan’a kadar hissedilmiş bir evliyadır, annesi Endonezya Sundanese kraliyet ailesinin üyesidir. Al-Attas’ın babaannesi Rukiye Hanım ise aristokrat bir Türk ailesinin mensubudur.

Ailesi, eğitimi için onu 5 yaşındayken Malezya (Cohor)‘a gönderir. Orada Babaannesi Rukiye Hanım, amcası ve teyzesi ile kalır. Malezya’nın Japon işgali sırasında eğitimine devam etmek için Endonezya’ya (Java) geri döner ve bir Al-Urwatu’l-Wuthqa medresede Arapça eğitim görür. İkinci Dünya Savaşı’nda sonra 1946’da eğitimine tekrar Malezya’da ve önce Bukit Zahrah Okulu’nda sonra da bir ingiliz okulunda devam eder. Bu süre boyunca yanında yaşadığı hem sultanın kuzeni hem de Cohor’un 6. Başbakanı olan amcasının (Ungku Abdul Aziz’in) Malay edebiyatı ve tarihi üzerine, Malay el yazmaları olmak üzere çok geniş bir kütüphanesi vardır. Seyyid Muhammad Nakib gençliğinin çoğunu tarih, edebiyat ve din üzerine olan bu metinler ve diğer aile üyelerinin koleksiyonlarında bulunan İngilizce Batı klasiklerini okuyarak geçirir. Bu kültür dolu atmosfer ve okumalar sayesinde al-Attas kendi Malaycasını ve yazılarını şekillendiren üstün bir stil ve kusursuz bir sözcük dağarcığı geliştirir. Bu elyazması metinlerle olan ilişkisi, onun hayatında kalıcı ve önemli izler bırakır. Bugün kendi şahsî koleksiyonunda da, Van Ronkel’in kataloğu dahil hiçbir katalogda yer almayan bazı çok önemli Arapça ve Malayca el yazmaları mevcuttur.

Ungku Abdul Aziz emekli olunca, diğer amcası olan Cohor 7. Başbakanı, UMNO (Birleşik Malay Milli Örgütü) siyasi partisinin de kurucusu, milliyetçi Dato’ Onn bin Dato’ Jaafar ile yaşar. Amcasının Al-Attas’ın sanatsal becerisini fark ederek kendisinden UMNO’nun resmi bayrağını çizmesini isteri ve bayrağın güç, Malay krallığı ve İslâm dini öğelerini barındırması gerektiğini söyler.

Lise eğitimini tamamladıktan sonra Malay Harp Okuluna kayıt olur. Sonra İngiltere’nin Malaya Yüksek komiseri General Sir Gerald Templer tarafından seçilerek askerî eğitim için İngiltere’de önce Eaton Hall’e (Chester, Galler), ardından (Sanhurst) Kraliyet Askeri Akademisi’ne gider. Burada İngiliz cemiyetinin nüfuzlu kesimiyle ilgili derin bir anlayış geliştirir. Önemli arkadaşlıklar kazanır. Bunlardan biri Ürdün Kralı Hüseyin’in kuzeni, mesai arkadaşı ve dostu olan Şerif Zeyd bin Şakir’dir.

Tasavvufa, çekilişi Sanhurst Akademisi’nin kütüphanesinde bulduğu İranlı İslam âlimi Molla Cami’nin çalışmalarıyla karşılaşması sonucunda başlar. Al-Attas buradan mezun olduktan sonra Malay Kraliyet Alayı’nda subay olmak için kralıın komisyonunu alır ve Malay ormanlarındaki teröristlere karşı yapılan çalışmalarda aktif görev alır. Ancak öğrenmeye olan aşkı ve akademik faaliyetleri nedeniyle, Singapur Malaya Üniversitesi’nde eğitimine devam etmek üzere gönüllü olarak askerî görevinden çekilir (1957-59). Ancak şüphesizdir ki, almış olduğu askerî eğitim -özellikle düzen, disiplin ve sadakat gibi İslâmî unsurlar- bir İslâm akademisyeni ve yöneticisi olarak görüşlerini ve yöntemlerini etkilemiştir.

Daha Malaya Üniversitesi’nde öğrenciyken iki kitap yazar. Bunlardan biri daha sonra 1963’de Malezya Sosyolojik Araştırma Enstitüsü tarafından basılan ve bir klasik olan çalışması “Malaylar Arasında Anlaşıldığı ve Yaşandığı Şekliyle Sufizmin Bazı Yönleri” adlı eseridir.

Bu eseri için tüm ülkeyi dolaşarak bütün önemli sûfî liderlerle görüşmüş, yolları hakkında bilgi almış ve uygulamalarını gözlemlemiştir. Eserin gördüğü ilgiden dolayı Kanada hükümeti 1959’da Al-Attas’ı, örneği görülmemiş bir şekilde 3 yıl arka arkaya, Kanada Konsey Bursu ile ödüllendirir.

Al-Attas Kanada Montreal McGill Üniversitesi’nde İslâmî Çalışmalar Enstitüsü’nde eğitimine devam eder. Burada Sir Hamilton Gibb, Fazlur Rahman, Toshihiko Izutsu, Seyid Hüseyin Nasr gibi hatırı sayılır akademisyenlerle tanışır. “Raniri ve 17. Yüzyılda Açe’de Vücudiyye Hareketi” adlı teziyle 1962 yılında (McGill Üniversitesi’ne bağlı İslâmî Araştırmalar Enstitüsü’nden) yüksek lisans derecesini alır. Bir yıl sonra Cambridge’den ve İngiliz Akademisinden profesörler ve Kraliyet Asya Topluluğu başkanı gibi seçkin akademisyenlerin de cesaretlendirmesiyle doktora çalışmalarını Londra Üniversitesi, Oryantal ve Afrika Çalışmaları okuluna transfer eder. Orada Profesör Arbery ve Martin Lings ile çalışır.

Al-Attas henüz McGill ve Londra’da geçirdiği öğrenim yıllarında bile, İslâm’ın yanlış yansıtılmalarına karşı onun hakiki mesajını yaymaya yönelik aktif olarak çalışmıştır.

1965’te Londra Üniversitesi’nden Felsefe Doktoru olarak döndüğünde bu ünvana sahip birkaç Malezyalıdan biridir ve ilk olarak Malaya Üniversitesi, Malay Etütler Departmanı, Edebiyat bölüm başkanı olarak atanır. 1968-70 arası aynı üniversitenin Sanat Fakültesi bölüm başkanlığı görevini sürdürür. Bu yıllar arasında fakültenin akademik yapısında birtakım reformlar meydana getirir. Ayrıca fakültede eğitim dilinin Malay diline geçmesi, diğer hocalardan gelen tüm itirazlara rağmen onun girişimiyle gerçekleşmiştir.

Al Attas, eğitim dilinin İngilizce yerine Malayca olması konusunda çalışan, Ulusal Malezya Üniversitesi’nin de kurucularından biridir (1970). Üniversitenin felsefî temelinin oluşturulması, Bilim ve İslâmî Çalışmalar Fakültelerinin kurulması da onun sayesinde gerçekleşir. Malay dili, edebiyatı ve kültürünün çalışılması için yeni metotlar önerir. Bunların arasında İslâm’ın rolü ve etkisi ile diğer bölgesel ve ulusal dillerle gerçek ilişkisinin asıllıca çalışılması gösterilebilir. 1973’de planlarını gerçekleştirmek üzere bu yeni üniversitede Malay Dili, Edebiyatı ve Kültürü Enstitüsünü kurar.

Seyyid Muhammad Nakib el-Attas’ın ilahiyat, felsefe ve metafizik, tarih ve edebiyat gibi birçok akademik alanda uzmanlığı bulunur. İslâm düşüncesinin ve medeniyetinin çeşitli yönleri üzerine, özellikle tasavvuf, kozmoloji, metafizik, felsefe ve Malay dili ve edebiyatı konularında yazdığı önemli eserleri vardır.

1975’te karşılaştırmalı felsefe alanında yaptığı olağanüstü katkılar dolayısıyla kendisine Profesör Henri Corbin, Seyid Hüseyin Nasr, Toshihiko Izutsu gibi saygıdeğer akademisyenlerin de üyesi olduğu, Emperyal İran Felsefe Akademisi üyeliği verilir.

1979’da Pakistan Başkanı General Muhammad Ziya ül-Hak tarafından, kendisine İkbal Yüzüncü Yıl Anma Madalyası takdim edilir.

1987’de, İslâmî bir düşünce ve bilim geleneğinin ihyası amacıyla Uluslararası İslâm Düşüncesi ve Medeniyeti Enstitüsü’nü (International Institute of Islamic Thought Civilization, ISTAC) kurar ve uzun yıllar başkanlığını yapar.

Al-Attas aynı zamanda işleri 1954’te Amsterdam Tropen Müzesi’nde sergilenmiş başarılı bir kaligraftır.

Malezya Kuala Lumpur’daki geleneksel ve kozmopolit bir karakterde ve İslâmî bir tarzda inşa edilmiş olan ISTAC (İSLÂM MEDENİYETİ VE MALEZYA DÜNYASI (ISTAC) ULUSLARARASI ENSTİTÜSÜ) binasının, eşsiz el-Gazali konferans salonunun ve camiinin planı, tasarımı, mobilya ve iç dekorasyonu, hatta peyzajı, kendisine aittir. Yerli ve yabancı birçok akademisyen ve ziyaretçi ISTAC’ın derin ve mânâlı havasını el-Attas’ın ne kadar başarıyla yansıttığını dile getirmişlerdir. Kanadalı tanınmış mimar Profesör Gulzar Haider kendisi için “el-Attas kelimeler ve cümlelerle ne kadar etkili konuşuyorsa çizgiler ve şekillerle de aynı etkide düşünebiliyor. Gerçekte hissettiğim, yapı sanki ‘İlâhî Güzellik ve Haşmet’le beraber ilmi de almaya hazır bir şekilde eğilerek kendini hazırlamış..” demiştir. George Washington Üniversitesi’nden Seyyid Hüseyin Nasr da (1993’de) ISTAC’ a ziyaretinden sonra (Amerika’ya döndüğünde Ağa Han’a yazarak) “enstitüyü fevkalâde bir güzellikte bulduğunu, İslâm mimarisi açısından kesinlikle son yıllarda yapılmış en başarılı bina olduğunu” söylemiştir.

Malezya’da çeşitli disiplinlerde akademik başkanlık yapma onuruna layık görülen tek akademisyendir.

Marquis, “Dünyada Kim Kimdir” listesinde, Seyyid Nakib’i kendi uzmanlık alanlarında olağanüstü başarı gösterenler arasında yer vermiştir.

1976’da Londra İslâm Dünyası Festivali başdanışmanlığı, Mekke’deki Birinci İslâmî Eğitim Konferansı’nda komite başkanlığı yapmıştır. Suriye’de UNESCO’nun İslâm Tarihi Uzmanları Toplantısını yönetmiştir.

Ürdün Kralı Hüseyin kendisini 1994’te Ürdün Kraliyet Akademisi üyesi yapmıştır. Bunu 1995’te Sudan Hartum Üniversitesi Fahri Sanat Doktorası ünvanı takip ettmiştir.

2000’de İslâm medeniyeti alanında yaptığı mükemmel katkılardan dolayı IRCICA (İslâm Tarih, Sanat ve Kültür Araştırma Merkezi) ödülüne layık görülmüştür.

2001’ de Rus Bilim Akademisi ve İran Hükümeti tarafından özel ödüller takdim edilmiştir.

Avrupa, Amerika, Japonya, Uzakdoğu ve Müslüman Ülkelerde 500’ün üzerinde konferans vermiştir.

Modern Müslüman dünyasında Müslüman eğitiminin içeriğini, günümüz bilgisinin İslamizasyonu fikri ve metodunu, İslam Üniversitesi’nin doğası ve kuruluşunu, İslam metafiziği ve bilim felsefesinin formüle edilerek sistemleştirilmesini sistematik ve felsefî bir açıdan tanımlayan, kavramsallaştıran ve detaylandıran ilk kişidir.

Ona göre modern seküler Batı medeniyetinin neden olduğu tüm problemlere bakılınca, şu an ihtiyaç olunanın yine aynı Batı kalıbının yeni bir versiyonu olmadığı açıktır. Tam tersine, doğru dinî fikir ve ideallerden köklerini alan bambaşka bir medeniyetin temelden yeniden kurulması gerekmektedir. El-Attas’ın temel fikir ve metotları dünyanın en büyük akılları olarak kabul görenlerin yaratıcı bir sentezidir.

İlk defa El-Attas, Malay-Endonezya Takımadaları’nın İslâmizasyonu üzerine orijinal teoriyi ileri sürmüştür ve böylece Güney Asya’daki İslâm tarihinin yeniden yorumlanması için genel bir farkındalık başlatmıştır.

El-Attas modern İslâm Düşüncesi ve özellikle yüksek eğitim konularında gerçek bir reformcudur. El-Attas’ın, çok dinli, ancak çoğunluğu Müslüman olan, aynı zamanda bir sosyoekonomik dönüşüm sürecindeki ülkesindeki, yüksek eğitim birimleriyle olan sürekli mücadelesi; onun modern Müslümanlara, görünürde rahat vermeyen, karmaşık problemlerin altında yatan temel sebepler ve onların gerçek çözümleri konusunda keskin bir anlayış geliştirmesini sağlamıştır.

El-Attas’ın düşünceleri her ne kadar tepkiye sebep olmuş olsa da aslında modern İslâm Düşüncesi ve uygulamalarında önemli gelişmelere de sebep olmuştur.

Çoğunlukla “Bilginin İslâmîleştirilmesi” konusundaki tezleriyle tanınan el-Attas’ın İslâm kültürünün felsefe, din ve eğitim alanlarında yirmiden fazla kitabı ve çok sayıda makalesi yayınlanmıştır. İngilizce ve Malayca yazdığı bazı eserleri Arapça, Farsça, Türkçe, Fransızca, Almanca, Rusça ve Japonca gibi dillere tercüme edilmiştir.

Kendisi 2010 yılındaki Kraliyet İslâmî Stratejik Araştırmalar Merkezi Raporu’na göre “Dünyadaki en etkili 500 Müslüman” arasında gösterilmektedir.

Pakistanlı ünlü akademisyen düşünür Fazlur Rahman, El-Attas’ı “bir dahi” olarak tanımlar.

1961 yılında Washington’ da Latifah el-Attas ile hayatını birleştirmiş ve bu evliliğinden 4 çocuğu olmuştur.

Şu an 87 yaşında ve Malezya’da yaşamaya ve çalışmaya devam etmektedir.

İlerlemiş yaşına rağmen üniversitelerde dersler ve konferanslar yoluyla engin birikimini genç nesillere aktarmaya devam etmektedir.

WordPress Photo Gallery Plugin

Prof. Dr. Fuat Sezgin

Prof. Dr. Fuat Sezgin 24 Ekim 1924 tarihinde Bitlis’te doğdu.  İlkokulu Doğubeyazıt’ta, ortaokul ve liseyi Erzurum´da bitirdi. 1943 yılında matematik mühendisliği okumak için İstanbul´a geldi. Ancak, tavsiye üzerine seminerine katıldığı Alman şarkiyatçı Hellmut Ritter’in, “bilimlerin temelinin İslâm Bilimleri’ne dayandığı” söylemi tüm düşüncesini değiştirdi. Bunun üzerine matematik mühendisliği okumaktan vazgeçerek, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Şarkiyat Enstitüsü‘nde “İslâmî Bilimler ve Oryantalizm” alanında öğrenime başladı.

1947 yılında “Bedî’ İlminin Tekâmülü” konulu tezini tamamladıktan sonra, gene Hellmut Ritter danışmanlığında “Ebû Ubeyde Me’mar İbn el-Müsennâ´nın Mecâz’ül-Kur’ân’ındaki Filolojik Tesiri”ni konu alan ikinci tezini hazırladı. Mecâz’ül-Kur’ân’ın Tenkidli neşrini hazırladı.
1951 yılında  Edebiyat Fakültesi’nden mezun oldu. Daha sonra 1954 yılında Arap Dili ve Edebiyatı Bölümü’nde, “Buharî’nin Kaynakları” başlıklı doktora tezini hazırladı. Bu teziyle, hadis kaynağı olarak önemli bir yere sahip olan Buhari’nin, bilinenin aksine sözlü kaynaklara değil, yazılı kaynaklara dayandığı tezini ortaya koydu.

1960 yılındaki askerî darbe hükümeti tarafından 147 akademisyenin üniversitelerden uzaklaştırıldığı listede onun adının da bulunması üzerine, çalışmalarına Frankfurt Üniversitesi’nde devam etti. 1965 yılında Frankfurt Üniversitesi Doğa Bilimleri Tarihi Enstitüsü´nde “Câbir ibn Hayyân” üzerine ikinci doktora tezini hazırladı, bir yıl sonra da profesör ünvanını aldı.

1967 yılında insanlık tarihinin başlangıcından bugüne kadar sahasında yazılan en kapsamlı eser olan “Arap Literatürü Tarihi”nin ilk cildini yayınladı. 17 ciltten oluşan eserin bugünlerde 18. si olan Felsefe cildini yazmaktadır.
1978 yılında Kral Faysal İslâmî İlimler Ödülü’ne lâyık görülen Prof. Dr. Fuat Sezgin, verilen bu destekle 1982 yılında, Frankfurt Johann Wolfgang Goethe Üniversitesi´nde “Arap-İslâm Bilimler Tarihi Enstitüsü”nü, 1983 yılında ise “İslâm Bilim Tarihi Müzesi”ni kurdu. Bu müzede, İslâmî kültür çevresinde yetişen bilim insanlarının geliştirdiği bilimsel alet, araç ve gereçlerden oluşan 800’den fazla örnek sergilenmektedir. Ayrıca bu binada, dünyanın her yerinden 45 000 ciltlik kitap ve 10 000’e yakın mikrofilm arşiviyle oluşturduğu “Bilimler Tarihi Kütüphanesi” bulunmaktadır. Bu kütüphane, İslâm Bilimler Tarihi bakımından dünyada tek olma özelliğine sahip bir ihtisas kütüphanesidir.     2008 yılında kurulan ve içinde yaklaşık 700 eserin bulunduğu “İslâm Bilim ve Teknoloji Müzesi” ise Gülhane Parkı’nda yer almaktadır.
Prof. Dr. Fuat Sezgin’in bu müzelerdeki aletleri tanıtıcı mahiyette yazdığı 5 cilt ve toplamda 1121 sayfalık “İslâm’da Bilim ve Teknik” adlı katalog eseri bulunmaktadır. Böylesi kapsamlı bir müze kataloğu ilk defa yazılmış; Türkçe, İngilizce, Almanca ve Fransızca olarak 4 dilde yayınlanmıştır.

2010 yılında İslâm Bilim ve Teknoloji Müzesi’nin faaliyetlerini desteklemek amacıyla “İslâm Bilim Tarihi Araştırmaları Vakfı”nı kuran Prof. Dr. Fuat Sezgin; 2013 yılında Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi’nde  “Prof. Dr. Fuat Sezgin İslâm Bilim Tarihi Enstitüsü”nün, 2015 yılında da “İslâm Bilim Tarihi Araştırmaları Vakfı Yayınevi”nin kuruluşuna öncülük etmiştir. Bu vakıf tarafından yayınlanan kitapların geliri de öğrenci burslarına tahsis edilmektedir.

Uluslararası düzeyde çeşitli akademilerin üyesi olan Prof. Dr. Fuat Sezgin, çok sayıda ödül ve nişana lâyık görülmüştür.

Benim mensub olduğum bir ilim, kültür ve medeniyet dünyasi var, bizler köksüz ve sahipsiz değiliz. Cok derinlere inen sağlam bir medeniyete beşiklik etmişiz. Fakat yüzyillardir bu medeniyetin görmezden gelindiğini, hakkinin yenildiğini, tahkir edilip bütün yaptiklarinin da elinden alindigini ve ona zulmedildiğini gördüm. Islam medeniyetinin bu göz kamastiran birikimini ve dünya bilimine yaptigi büyük katkilari, bunun farkında olmayan dünyaya tanitmayi gaye ittihaz ettim. Bu gayretimin bir kismi sadece bilim dünyasına hizmet, ama diğer cok mühim bir gayesi ise koskoca bir Islam aleminin yitirmiş olduğu kendine hürmeti, güveni ve insanlik tarihindeki yerini hatırlatarak, kaybettiklerini iade etmek içindir.  

Bati medeniyeti, Islam medeniyetinin çocuğudur. Bilimler eski Misir, Babil, Yunan, Islam ve Avrupa yolunu takip etmiştir. Bati bilimi adina ortaya konulanlar, Islam billimlerinin bir devamidir.

 Umumiyetle dinin veya dini bir müessesenin gerilemede mesul olduğuna inananlar var. Ben bunu tamamiyle reddediyorum. Islam dini, ilimleri, hic bir medeniyette tanimadigim bir sekilde geliştirdi ve zirveye cikardi. Himaye etti.  

Bu yol, çileli bir yoldur, bitmeyen bir azim ve gayret ister. Kitaplarin hangi kütüphanelerde veya özel kolleksiynlarda olduğunu takip etmek, arastirmalarin izini sürmek; fakat bilhassa ehil bir hoca bulmak… ..Islam medeniyeti dünyasinin bu kadar inkisafinda en büyük ve temel unsurlardan birisi Müslümanlarin ilimleri hocalardan öğrenmeleridir. Hoca eğitimin vazgeçilemeyecek bas ustasiydi.

WordPress Photo Gallery Plugin